Širom planete se 1. decembar obeležava kao Svetski dan borbe protiv side, počevši od 1988. godine. Crvena traka, kao simbol te borbe i solidarnosti sa obolelima, je ustanovljena 1991,a 1996. godine je počeo sa radom zajednički program Ujedinjenih nacija za borbu protiv side (UNAIDS) koji je dve godine ranije osnovan rezolucijom ekonomskog i socijalnog saveta UN.
Sindrom stečene imunodeficijencije(HIV bolest, AIDS, SIDA) je klinička manifestacija infekcije koju izaziva virus humane imunodeficijencije. Virus HIV-a direktno napada ćelije imunog sistema organizma, dovodi do slabljenja funkcije imunog sistema (imunodeficijencija), kada se stvaraju uslovi za pojavu tzv. oportunističkih infekcija i tumora. Prosečan period vremena između HIV infekcije i pojave znakova koji ukazuju na AIDS-sida dijagnozu su 8 do 11 godina. Ovaj period varira od osobe do osobe i zavisi od mnogih faktora uključujući zdravstveno stanje i ponašanje inficirane osobe.
Primarna HIV infekcija je prvi stadijum u razvoju HIV bolesti, kada je virus unet u telo. Neki istraživači koriste izraz akutna HIV infekcija da bi opisali period vremena od trenutka kada je osoba zaražena HIV-om do trenutka kada antitela koja se bore protiv virusa počnu da se proizvode u telu (uobičajen je period od 6 do 12 nedelja). Neki ljudi inficirani HIV-om osećaju simptome gripa. Ovi simptomi, koji obično traju nekoliko dana uključuju temperaturu, groznicu, noćno znojenje i osip. Drugi ljudi nemaju iskustvo”akutne infekcije”, ili osecaju toliko blage simptome da je moguće da ih ni ne primete. Ukoliko ste doveli sebe u rizik od HIV infekcije pre nekoliko dana i sada osećate simptome gripa, moguće je da HIV uzrokuje takvo stanje organizma, ali isto tako je moguće da imate neku drugu viralnu infekciju.
Jedini način da se sazna je test na HIV infekciju. Ne možemo se osloniti na simptome da bi procenili da li smo ili nismo inficirani HIV-om. Mnogo ljudi koji su inficirani HIV-om nemaju nikakve simptome bolesti dugi niz godina.
Pošto se virus najčešće prenosi seksualnim putem (analnim, vaginalnim ili oralnim polnim odnosom sa zaraženim partnerom), korišćenje prezervativa tokom seksualnog čina značajno smanjuje šanse za infekciju.
Do zaraze često dolazi i kod narkomana koji koriste istu iglu za uzimanje droge, pa se njima preporučuje korišćenje nove sterilne igle prilikom svakog novog uboda.
Tetoviranje nesterilnim priborom, može da bude jedan od naćina za dobijanje HIV-a.
Tokom trudnoće, porođaja ili dojenja, postoji rizik za prenos HIV-a sa majke na dete. Stoga se HIV pozitivnim trudnicima preporučuje antiretroviralna terapija tokom trajanja trudnoće, obavljanje porođaja tehnikom carskog reza, davanje antiretroviralne terapije novorođenčetu prvih nekoliko meseci života i ne savetuje se dojenje jer se tim putem zarazi oko 50% beba.
Budući da još uvek ne postoji efikasna vakcina protiv HIV-a, preventivni napori su pre svega usmereni na edukaciju stanovništva o načinu širenja virusa i merama koje se mogu preduzeti kako do infekcije ne bi došlo. Edukacija je najčešće organizovana na nivou zdravstvenih centara i domova zdravlja, kao i u vidu akcija i kampanja različitih organizacija.
Prema podacima UN u svetu je krajem 2012. godine 35,3 miliona osoba živelo sa HIV-om, što je za 18 odsto više u odnosu na 2001. godinu. U Evropi, od 2,3 miliona ljudi koji žive sa HIV-om, oko 30-50% njih nije uopšte svesno da su HIV pozitivni, a 50% HIV pozitivnih kasno otkrije svoju dijagnozu – što dovodi do kasnijeg pristupa terapiji.
Srbija još nema pravu sliku o broju osoba inficiranih HIV virusom jer se testiranju podvrgava svega sedam od 1.000 stanovnika, dok je obuhvat testiranih lica u zemljama evropskog regiona trocifren. Procene govore da je HIV-om u Srbiji inficirano oko 3.000 lica, ali oko 1.100 njih ne zna da je HIV pozitivno.Registrovano je skoro 13 puta više muškaraca nego žena. Većina novootkrivenih HIV pozitivnih osoba u Srbiji je uzrasta od 20 do 49 godina, a svaki treći ima od 20 do 29 godina.Među novoobolelima u Srbiji su i dve osobe koje imaju između 15 i 19 godina, podaci su Instituta „Dr Milan Jovanović Batut”
Rano dijagnostikovanje HIV infekcije i blagovremeno lečenje dostupnom kombinovanom antiretrovirusnom terapijom značajno smanjuje rizik od obolevanja i umiranja od AIDS-a, kao i rizik od prenošenja HIV infekcije na druge.