Na današnji dan 1916. godine na Kajmakčalanu je počela ofanziva srpske vojske protiv Bugara u Nemaca. Bila je to prva velika pobeda srpske vojske u Prvom ratu. 1916 – Na Kajmakčalanu je u Prvom svetskom ratu otpočela ofanziva srpske vojske protiv Bugara i Nemaca. U ogorčenim borbama vrh planine Nidže više puta je prelazio iz ruke u ruku, da bi Drinska divizija, ojačana pukovima Dunavske divizije, u strahovitom naletu konačno ovladala Kajmakčlanom što je bila prva pobeda srpske vojske posle tragičnog povlačenja do obala Jonskog i Jadranskog mora. Na žalost broj srpskih žrtava bio je ogroman. Spomenik koji je kralj Aleksandar Karađorđević podigao na tom mestu, razorili su delimično bugarski okupatori 1941. U okviru kompleksa pohranjeno je i srce velikog prijatelja srpskog naroda Arčibalda Rajsa, u skladu s njegovom testamentarnom željom. Početkom 1941, godine Bugari su ukrali odneli srce svetskog istoričara Arčibalda Rajsa, velikog prijatelja Srba. Srce su bacili da niko nezna gde je. Sa kapele je ukradeno Pupinovo zvono, dar svetskog naučnika srbina Mihajla Pupina, Na slici SA (srpskog arhiva) ‘’Brat drži u naručju mrtvog brata na Kajmakčalanu’’.