Evropska agencija za hemijske proizvode (ECHA), kojoj se obratilo pet zemalja članica Evropske unije sredinom januara, treba odlučiti da se PFAS zabrani do 2026. godine.

Toaletni papir neočekivan je “i potencijalno veliki” izvor hemikalija PFAS, koje nazivaju i “večnim zagađivačima” štetnima po ljudsko zdravlje i koje ulaze u otpadne vode i zemlju, pokazuje studija.

Perfluoralkilne i polifluoralkilne stvari (PFAS) velika su grupa hiljada sintetičkih hemikalija stvaranih od 40-ih godina, a naziv “večne” dobile su zato što je njihov životni ciklus jako, jako dug.

Prisutne su u brojnim predmetima svakodnevnog života (kozmetici, nepropusnoj odeći, kuhinjskom priboru koji sprečava prijanjanje…) a povezuju se s više tipova raka, kardiovaskularnih bolesti, tegoba s plodnošću i poremećaja ponašanja u dece, navodi Hina.

Naučnici koji su proveli studiju objavljenu u sredu u časopisu Environmental Science & Technology Letters, prikupili su od novembra 2021. i augusta 2022. role toaletnog papira koje se prodaju u Severnoj Americi, Latinskoj Americi, Africi i zapadnoj Evropi. Prikupili su i uzorke otpadnih voda iz stanica za pročišćavanje voda u Sjedinjenim Državama.

Otkrili su prisutnost “fosfata diPAP (Polyfuoroalkyl Phosphoric Acid Diesters), spojeva koji se mogu pretvoriti u stabilnije PFAS kao što je potencijalno kancerogena perfluoroktanoična kiselina (upotrebljava se u proizvodnji teflona).

Ovo otkriće PFAS-a u higijenskom papiru može se tumačiti činjenicom da neki proizvođači dodaju hemijske stvari pri preradi drva u papirnu kašu, a tragovi tih hemijskih stvari ostaju u finalnom proizvodu.

I reciklirani toaletni papir može također biti proizveden iz vlakana koja potiču iz materijala koji sadrže PFAS, navodi studija.

Merenja su zatim bila uspoređena s podacima iz drugih studija o PFAS-u u otpadnim vodama i s podacima o korištenju toaletnog papira po stanovniku u više zemalja.

Studija pokazuje da iz toaletnog papira dolazi oko 4 posto diPAP-a otkrivenog u Sjedinjenim Državama i Kanadi, oko 35 posto diPAP-a pronađenog u otpadnim vodama u Švedskoj te do 89 posto u Francuskoj.

Razlike od zemlje do zemlje, a posebno u Severnoj Americi proizlaze iz činjenice da drugi hemijski proizvodi kao što su kozmetika, tekstil te ambalaža za prehrambene proizvode čine udeo u PFAS-u u otpadnim vodama.

Naučnici ističu da je “bitno” smanjiti njihovu prisutnost u otpadnim vodama koje se “često ponovno koriste za navodnjavanje” zbog čega su PFAS -u dugoročnoizloženi ljudi i okolinu.

Evropska agencija za hemijske proizvode (ECHA), kojoj se obratilo pet zemalja članica Evropske unije, treba odlučiti da se PFAS zabrani do 2026. godine. Izvor-foto: Agencije i portali