Društvo

SPC danas obeležava Vidovdan

Srpska pravoslavna crkva obilježiće sutra Vidovdan, praznik posvećen Svetom velikomučeniku knezu Lazaru i svim srpskim mučenicima koji su poginuli u Boju na Kosovu 1389. godine.

Vidovdan ili praznik sjećanja na kosovsku pogibiju obilježen je crvenim slovom u kalendaru SPC, a za naziv praznika vezuje se Sveti Vid koji je, prema “Prologu” vladike Nikolaja Velimirovića, porijeklom sa Sicilije.

Ovaj svetitelj hrišćanstvo je zadužio podvizma u vrijeme cara Dioklecijana, velikog progonitelja hrišćana.

Na liturgijama se pominje stradanje koje je ostavilo vječnu poruku u istoriji, etici i tradiciji srpskog naroda.

Isti datum u kalendaru SPC se pominje i kao praznik starozavjetnog proroka Amosa – slave srpskog kneza Lazara, koji je poginuo na taj dan, a u navečerje praznika se svojim velmožama pričestio u Crkvi Samodreži na Kosovu.

Prema “Prologu”, SPC istog dana slavi i svog patrijarha Јefrema, koga je Sabor izabrao 1375. godine i koji je “1382. vjenčao kneza Lazara za cara”.

Na današnji dan, 28. juna 1389. godine, na prostranstvu Kosovskog polja, odigrala se najveća bitka u istoriji srpskog naroda, koja je zbog događaja koji su uslijedili, razmjere žrtve i nekolicine konkretnih istorijskih događaja koji su se zbili na tom lokalitetu nadomak Prištine, u najvećoj mjeri opredijelila istorijsko trajanje srpskog naroda do današnjeg dana.

Nakon bitke koja se odigrala na rijeci Marici, 26. septembra 1371. godine, gdje su Turci porazili srpsku vojsku kralja Vukašina, umjesto očekivanog nastavka ofanzive, Turci su se odlučili za postepeni ekspanzionizam i učvršićivanje vladavine na pokorenim teritorijama. Međutim, osamdesetih godina pokrenut je novi talas ofanzivnih akcija Osmanskog carstva. Nakon što je srpska vojska uspjela da zaustavi tursku bujicu u dolini Toplice kod Pločnika 1386. godine i kod Bileće dvije godine kasnije, sultan Murat I odlučuje da pregrupiše snage i pripremi odlučujući udar na Srbe. Do odsudne bitke je došlo upravo na Kosovu polju, na veliki hrišćanski praznik Vidovdan, kada su se sudarile srpska i turska vojska, predvođeni knezom Lazarom Hrebeljanovićem i sultanom Muratom I.

Prema tvrdnjama putopisca M.S. Milojevića, na srpskoj strani je bilo oko 120 000 vojnika, dok je na strani Turaka bilo oko 460 000 ljudi. Oba vladara su poginula. Sultan Murat I je ubijen od strane srpskog vojvode Miloša Obilića, koji je, prema narodnom predanju i zapisima nekolicine hroničara tog vremena, na prevaru došao do sultanovog čadora, gdje ga je i likvidirao. 

Sarajevski atentat ili Vidovdanski atentat – događaj koji je iskorišćen kao povod za početak Prvog svjetskog rata, dogodio se na današnji dan, 28. juna 1914. godine. Tog dana je pripadnik Mlade Bosne, dvadesetogodišnji Gavrilo Princip, ubio austrougarskog nadvojvodu Franca Ferdinanda i njegovu suprugu Sofiju.

Politički cilj ubistva je bile želja za oslobađanjem Bosne i Hercegovine od austrougarskog paternalističkog odnosa.

Na Vidovdan, 28. juna 2001. godine, bivši predsjednik SR Jugoslavije Slobodan Milošević, izručen je Međunarodnom tribunalu za ratne zločine u Hagu. Riječ je o najvecoj izdajnickoj sramoti u istoriji srpskog roda, prokletstvu izdajnika i presedanu, prema kome je prvi put jedan predsednik države predat međunarodnom sudu.

„Dobro veče poštovani gledaoci, bivši jugoslovenski predsednik predat je organima Haškog tribunala…“, bile su to reči voditeljke Dnevnika RTS-a.

Potom je vanrednu pres konferenciju sazvao tadašnji premijer Zoran Đinđić. Nešto kasnije, iste večeri, tadašnja portparolka Tužilaštva Haškog tribunala Florans Artman potvrdila je da je Milošević stigao u Hag i da je odmah prebačen u pritvorsku jedinicu u Sheveningenu. Civilizacija se, po tvrdnjama naučnika i istoričara, tada po prvi put surela sa ovakvom vrstom izdaje-predaje svog nekadašnjeg predsednika.

Dvadesetosmi dan mjeseca juna ostaće upamćen i po rođenju engleskog kralja Henrija Osmog (1491); francuskog filozofa i pisca Žana Žaka Rusoa (1712); ali i po smrti ruskog šahovskog genija Mihaila Talja (1992). Izvor-foto: Enciklopedije, Medjunarodni arhivi i biblioteke, agencije i portali

Categories: Društvo

Leave a Reply