Društvo

SEĆANJE NA GAVRILA Član “Mlade Bosne”, atentator na Franca Ferdinanda, preminuo je u mukama na današnji dan

Gavrilo Princip (1894-1918), član “Mlade Bosne” i atentator na austrougarskog prestolonaslednika Franca Ferdinanda, umro je u zatvoru u Terezinu na današnji dan 1918. godine.

Atentat je Beču bio povod za vojnu invaziju na Srbiju, čime je izazvan Prvi svetski rat.

Princip je kao maloletnik osuđen na 20 godina teške tamnice. Zbog nehumanih zatvorskih uslova oboleo je od tuberkuloze. Pripadnici “Mlade Bosne” su za 28. jun, na Vidovdan, 1914. godine planirali atentat na Ferdinanda. Nakon što to nije pošlo za rukom Muhamedu Mehmedbašiću i nakon neuspešnog pokušaja Nedeljka Čabrinovića, Princip je izvršio atentat.

Pri tome je, kako je Princip objasnio na suđenju, spletom okolnosti stradala i Ferdinandova supruga Sofija, mada nije bila meta atentata.

Prema svedočenjima savremenika i zapisnicima sa suđenja, Princip se pred policijom i sudom držao herojski.

Kaznu je služio u samici, gde je polako umirao od gladi i bolesti, a prebijan je sistematski, svakodnevno.

Kako su nakon okonačanja rata svedočili neki čuvari i zatvorenici, Princip je dobijao hranu tek svaki peti dan. Mučen je zverski na razne načine.

Stavili bi ga u drveno bure u koje je prethodno bilo zakucano mnoštvo velikih eksera, pa bi ga kotrljali dok bi se veliki ekseri zabadali u Gavrilovo telo.

Princip je sahranjen tajno, u noći između 28. i 29. aprila. Do kraja rata niko nije znao gde mu je grob.

Međutim, jedan austrougarski vojnik, Čeh František Lebl je posle rata otkrio mesto na kojem Princip počiva.

On je dobio naređenje da sahrani Principa na mesnom katoličkom groblju, sa instrukcijama da ne sme da otkrije gde se grob nalazi.

Ipak, Lebl je iste te noći načinio skicu groblja i Principovog groba i poslao je svome ocu da je sačuva u slučaju da bude poslat na front i pogine.

Principovi posmrtni ostaci su, zajedno sa Čabrinovićevim, ostacima Trifka Grabeža i drugih zaverenika umrlih u Terezinu, preneseni u Sarajevo i tu sahranjeni u zajedničku grobnicu.

Dugo nakon Prvog svetskog rata, Sarajevo je u svetu bilo poznato po atentatu izvršenom pored Latinske ćuprije. Most je decenijama nosio ime Gavrila Principa, da bi ga bošnjačke vlasti tokom sukoba devedesetih godina prošlog veka opet preimenovale u Latinsku ćupriju.

To je urađeno u okviru akcije čiji je cilj bio promena imena svih ulica koje su nosile imena znamenitih Srba. Autor: SRNA/Srpskainfo

Categories: Društvo

Leave a Reply