Društvo

Na današnji dan rodjen veliki svetski naučnik Nikola Tesla

Nikola Tesla je bio srpsko-američki naučnik, fizičar i elektro-inženjer. Bio je jedan od najblistavijih umova čovečanstva. Za njega se kaže da je čovek „koji je izumeo dvadeseti vek“ i „Prometej dvadesetog veka“.On je prvi Srbin koji je nominovan za Nobelovu nagradu i po kome je nazvana međunarodna jedinica mere. Autor je preko 700 patenata, a njegovi najvažniji pronalasci su: polifazni sistem, obrtno magnetsko polje, asinhroni motor, sinhroni motor, Teslin transformator, sistem naizmeničnih struja, itd. Rođen je 10. jula 1856. godine u Smiljanu, u nekadašnjoj Vojnoj Krajini Austrijskog carstva. Teslin otac se zvao Milutin i bio je pravoslavni sveštenik. Voleo je da čita i imao je bogatu biblioteku u kojoj je naučnik provodio detinjstvo i učio strane jezike. Tokom života je govorio: srpski, engleski, nemački, italijanski, francuski, češki, mađarski, latinski i slovenački. Majka se zvala Đuka i bila je vredna žena od koje je Nikola nasledio sklonost ka istraživačkom životu. Majka je, za razliku od oca, doživela svu slavu svoga sina. Imao je jednog brata, Daneta, i tri sestre: Angelinu, Milku i Maricu. Ime je dobio po dedi sa očeve strane. Kršten je u srpskoj pravoslavnoj crkvi Sv. Petra i Pavla u Smiljanu. Godišnjica rođenja Nikole Tesle Nikola Tesla, koga mnogi ubrajaju u najveće naučnike svih vremena, rođen je 10. jula 1856. godine u selu Smiljanu, kod Gospića. Mnogi Teslini izumi iz elektrotehnike i radiotehnike su danas u komercijalnoj upotrebi. Naizmenična struja revolucija u nauci i tehnici. Pretraživač „Gugl“ danas na svojoj veb strani objavljuje „Srećan rođendan Nikola Tesla“. Na današnji dan pre 153 godine rođen je jedan od najpoznatijih svetskih pronalazača i naučnika iz oblasti elektrotehnike i radiotehnike Nikola Tesla, koji je patentirao oko 250 izuma u Americi i drugim zemljama širom sveta.

Mislite da znate njegovo ime svaki put kada upalite svetlo ili uključite radio. Njegov doprinos je mnogo uticajniji od onog koji su postigli Albert Ajnštajn, Isak Njutn, čak i njegov najveći suparnik Tomas Edison. Ovaj misteriozni, visoki, tamnokosi Srbin izumeo je naizmeničnu struju, bežičnu komunikaciju, moderan električni motor, laser i radar tehnologiju, iks zrake, neon, robotiku, daljinsko upravljanje…
I sve to pre 100 godina!  Tesla je pronalaskom obrtnog magnetnog polja, indukcionog motora, polifazne naizmenične struje, generatora i kompletnog sistema proizvodnje i distribucije električne energije doprineo tehnološkom razvoju čitavog sveta. Poznati naučnik rođen je 1856. godine u selu Smiljanu, kod Gospića, na vojnoj granici tadašnje Austrougarske, a školovao se u Gospiću, Karlovcu, Gracu i Pragu. Radeći u Centralnoj telegrafskoj kancelariji u Budimpešti (1881- 1882.) počeo je rad kao pronalazač – usavršivši aparat za pojačanje glasa kod telefona, a februara 1882. godine dolazi na ideju o obrtnom magnetnom polju. Godine 1883. u Strazburu je konstruisao prvi prototip indukcionog motora, nakon čega je otišao u SAD i počeo da radi u Edisonovoj kompaniji, da bi sledeće godine napustio Edisona i osnovao sopstvenu kompaniju – „Tesla Arc & Light Co.“ koja je pravila prve motore i generatore naizmeničnih polifaznih struja.  Svoj prvi patent Tesla je prijavio Američkom patentnom zavodu 6. maja 1885. godine, i to za „komutator za električne dinamo-mašine“ – od 1887. do 1890. godine prijavio je svoje najpoznatije patente iz oblasti polifaznih naizmeničnih struja, generatore i motore.  Na predavanju pod nazivom „Novi sistem motora i transformatora naizmenične struje“ Tesla je svoje pronalaske javno prikazao u Američkom institutu elektroinženjera, 16. maja 1888. godine, a kompanija „Vestinghaus“ je odmah otkupila prvih sedam Teslinih patenata iz oblasti polifaznih struja.  Poznati pronalazač je sa inženjerima te kompanije radio na praktičnoj realizaciji svojih patenata, a od 1888. do 1889. godine obavljane su pripreme za izgradnju prve centrale na Nijagarinim vodopadima po Teslinom sistemu. Elektrana je otvorena 15. novembra 1896. godine, puštanjem struje do grada Bafala i bila je uvršćena u jedno od svetskih čuda toga doba.  Od 1891. do 1896. godine prijavljuje patente vezane za varnični oscilator sa rezonantnim transformatorom kojim su u njegovim istraživanjima zamenjeni Hercov oscilator i Rumkorfov induktor, a uz patente za oscilatore, prijavljuje i mnoge patente za prateće uređaje – prekidače kola, kondenzatore i slično. Na poziv Kraljevskog instituta iz Londona 1892. godine i Francuskog društva za fiziku 1892. otišao je u London i Pariz, gde je držao predavanja, a tokom boravka u Evropi posetio je i Beograd, 2. juna 1892. godine.  Tesla je 1893. godine svojim sistemom četiri kola u rezonanci pokazao da su antena, uzemljenje i rezonanca tri elementa koja mora da poseduje svaki predajnik i prijemnik za bežičnu telegrafiju, čime je utro put otkriću modernog radija.  Početkom 1895. godine nastavio je istraživanja visokih frekvencija proučavanjem dejstva struja na razređene gasove, koristeći Lenardove cevi, pa je jedan od prvih naučnika na američkom kontinentu koji je dobio rendgenske snimke šake, lobanje, kolena i lakta.  U periodu od 1899. do 1900. godine Tesla je boravio u Kolorado Springsu, gde je izgradio laboratoriju sa emiterom snage 200 kilonjutna u kojoj je usavršio visokofrekventni transformator, koji nosi njegovo ime – Teslin transformator – transformator bez jezgra,Tesla je u eksperimentalnim beleškama iz toga perioda naveo da se kroz Zemlju rasprostiru stacionarni talasi i da se ta osobina može upotrebiti za bežični prenos energije.  Tesla se u kasnijim godinama (1909-1922) bavio pronalascima vezanim za mašinstvo – turbinama, pumpama, brzinomerima, a njegove pumpe bez lopatica danas su u komercijalnoj upotrebi. 

Categories: Društvo

Leave a Reply